Madera: ondergewaardeerd

Geen enkele wijnliefhebber zal ontkennen dat madera (vaak ook: madeira) een bijzondere wijn is. Toch blijft de belangstelling ervoor veelal tot deze constatering beperkt. Iedereen kent het, niemand drinkt het. Ook in de horeca wordt madera maar mondjesmaat geschonken.

Onlangs presenteerden vier Madeirese wijnmakers hun wijn in de Portugese ambassade in Den Haag. Voor zover ik weet is dit de eerste keer ooit dat madera-producenten voor een proeverij in Nederland zijn. De vier bedrijven – Blandy’s Madeira (Madeira Wine Company), Henriques & Henriques, Vinhos Justino en Vinhos Barbeito – doen ook Londen, Parijs en Kopenhagen aan.
Het is een leerzame bijeenkomst. Tijdens één presentatie door de Portugese wijnjournalist Rui Falcão wordt duidelijk hoezeer onze kennis van de wijn is gedateerd. Zo dacht ik altijd te weten dat een deel van de madera op smaak wordt gebracht met vinho surdo of abafado, zoete mengsels van druivensap en alcohol. Dat staat immers in de wijnboeken. “Dat gebeurt al jaren niet meer”, verzekert Falcão ons. “Dat is geschiedenis, net als het bijkleuren van de wijn met karamel.”

Zo’n driekwart van de madera wordt geproduceerd volgens de canteiro-methode, waarbij de wijn rijpt op houten vaten in zonverwarmde loodsen. De snellere en minder kostbare estufa-methode (kunstmatige verwarming in tanks) wordt gebruikt voor de drie en vijf jaar oude madera. Wijn met het druivenras op het etiket zoals sercial, verdelho, bual en malvazia (malmsey), heeft volgens Falcão altijd canteira-rijping ondergaan; minimaal tien, vijftien of twintig jaar.

Madera is een nicheproduct bij uitstek. Het bergachtige eiland dat de drank voortbrengt, heeft namelijk minder dan vijfhonderd hectare wijngaard. Er zijn maar acht producenten, die druiven inkopen bij ongeveer zestienhonderd boeren. De druivenplant groeit over anderhalve meter hoge pergola’s zodat daaronder ruimte is voor andere gewassen. Dit betekent tevens dat er wordt geïrrigeerd. Dat verklaart de hoge opbrengsten, de hoge zuurgraad en het lage alcoholgehalte van acht à tien procent. “Suiker hebben we niet nodig”, zegt Falcão. “We voegen toch alcohol toe. Een goede zuurgraad is veel belangrijker. Madera wordt pas na versterking en langdurige rijping een bijzondere wijn.”

De mooiste madera vind je dan ook onder de langgerijpte soorten. Vintage madera (frasquira) bijvoorbeeld, rijpt minimaal twintig jaar, maar vaak veel langer, tot wel tachtig of honderd jaar. Elke madera-producent vult vaten die pas gebotteld zullen worden als zijn kinderen de zaak hebben overgenomen.
Een gunstige bijkomstigheid voor de horeca is dat de wijn nagenoeg onsterfelijk is. Of je nu kiest voor de uiterst spannende Blandy’s Bual 1968, de verkwikkend droge Single Harvest Sercial 2001 van Henriques & Henriques of de schitterend levendige Justino’s Terrantez 1978; zorgen over bederf zijn er niet. Zelfs een aangebroken fles madera blijft vele maanden, zo niet járen in conditie.

Reacties

Reactie toevoegen