Terroir, wat is er van waar?

Terroir, wat is er van waar?

Terroir is voor iedere wijn van groot belang. Reden genoeg dus om wat dieper op dit woord in te gaan. 

Tekst Sharon van Lokhorst

1. Wat is een terroir-wijn?
Een wijn waarin je de typiciteit van de plek kunt proeven. De eigenaar kan je precies laten zien waar de wijn vandaan komt, tot de wijnstok aan toe. Dit is het geval bij alle grote bourgognes, alle grote bordeaux’. Het zegt overigens niets over de kwaliteit (per se een goede wijn) of over de prijs (per se een dure wijn).

2. Is terroir hetzelfde als bodem?
Terroir is veel meer dan bodem alleen. De bodem is een deel van de terroir-expressie. Klimaat speelt ook een heel grote rol, net als de wijnstok en wat de boer met de wijnstok doet, en de vinificatie, oftewel de wijnbereiding. Door een verkeerde vinificatie kun je het terroir maskeren.

3. Is er een verband tussen de bodem en de wijnkwaliteit?
Grote Bordeaux-chateaus hebben niet één, maar verschillende bodemtypes. De belangrijkste bodemsoorten van grand cru wijngaarden zijn kiezelbodem (43%), zware kleibodem (bij het beroemde Pétrus!), kalkbodem en zandbodem. De topwijnen komen van perceeltjes met zware kleibodems en kiezelbodems.

4. Is bodem het meest bepalend voor de kwaliteit?
Bodem is een heel belangrijke bouwsteen: met een goede bodem, een goed klimaat, de juiste druivenaanplant en goed management, krijg je betere wijnen. Wijn van een kiezelgrond is in Bordeaux beter omdat deze minder water vasthoudt – en de wijnstok dus minder water tot z’n beschikking heeft. Een duidelijk bodemeffect!

5. Hoe belangrijk is de waterhuishouding?
Hoe meer water, hoe uitbundiger de wijnstok groeit, hoe groter de druiven. Dat is niet per se een voordeel; goede rode wijn maak je van kleine druifjes. De hoeveelheid water die een wijnstok tot z’n beschikking heeft, is heel invloedrijk: nat = grotere druif = langzame rijping = minder geconcentreerde wijn.

6. Wat is het effect van klimaat?
Simpel gesteld: in een warmer klimaat zijn de druiven eerder rijp. Naast temperatuur en licht is water (regen, verdamping) ook een heel belangrijke klimaatfactor. Hoe droger, hoe geconcentreerder de druiven. Dit is vooral belangrijk voor het maken van rode wijn. Het klimaat beïnvloedt de kwaliteit zeker. Global warming is dan ook een groot vraagstuk.

7. Later rijpende druivenrassen worden steeds belangrijker?
Zeker, maar dat is niet beangstigend. Iedereen denkt Bordeaux = merlot, maar honderd jaar geleden bestond merlot hier nauwelijks. Cabernet sauvignon gaat wellicht over twintig jaar een groot deel van merlot in Pomerol vervangen, de druif die het daar nu geweldig doet, maar waarvoor het er straks te warm is.

8. Wat bepaalt een goed wijnjaar?
Vaak gehoord en onzin: ‘een lekkere zomer betekent een goed wijnjaar.’ Temperatuur is geen goede graadmeter voor de kwaliteit, dat is de hoeveelheid water die een wijnstok tot z’n beschikking krijgt. Dat hangt af van de regenval, en de hoeveelheid water die er verdampt. En dat hangt weer van het weer af: heel warm = veel verdamping.

9. Is een natte zomer rampzalig?
De goede vintages van Bordeaux zijn allemaal droge wijnjaren. Als het nat is, is het soms goed, en soms niet, en dat hangt weer allemaal af van wat voor weer het in september is. Aan het eind van een natte zomer kan het bij een warme septembermaand toch nog allemaal goedkomen.

10. Onbekend maakt onbemind. Welke Bordeaux' moeten op de kaart?
Fronsac, schitterende wijnen, prachtig terroir, vroeger net zo bekend als Pomerol en Saint-Emilion, nu vergeten. En Puisseguin Saint-Emilion, heeft lang in de schaduw van Saint-Emilion gestaan, maar heeft een schittend terroir.

Bron: Kees van Leeuwen, werkzaam op het beroemde Château Cheval Blanc en docent aan de universiteit van Bordeaux.

Thema: 
Delen: