"De huidige markt vraagt om verandering en ik stelde mijzelf de vraag of ik dat nog een keer moet willen na al die jaren. Ik wilde zeker niet in de weg van StiBON gaan zitten”, zegt Henri Reuchlin. Na 17 jaar activiteiten voor StiBON en later het opleidingsdeel te hebben geleid, heeft Henri Reuchlin het stokje overgedragen.
In Yu Mey Kwee vond Reuchlin een opvolger die StiBON van binnenuit kent en er al heel veel werk heeft verzet. Zij kent de organisatie van binnen en buiten en wil vernieuwing brengen met behoud van het StiBON-DNA. Ze is ook in de Nederlandse bierwereld geen onbekende.
Reuchlin blijft betrokken bij StiBON en blijft daardoor ook een drijvende kracht.
Stichting bepaalt niveau
Per 1 januari heeft StiBON Bieropleidingen dus een nieuwe eigenaar. Om een mogelijk misverstand meteen weg te nemen: StiBON is en blijft een stichting. Om verdere groei te kunnen realiseren werd in 2016 besloten de opleidingen risicodragend te maken en te privatiseren. De stichting bepaalt het opleidingsniveau en de exameneisen en neemt de examens ook af.
Drie plannen, één opleiding
Het idee voor een bieropleiding speelde destijds, in 2009, op meerdere plekken tegelijk. "Er waren eigenlijk drie plannen tegelijkertijd," vertelt Reuchlin. "Vanuit PINT, vanuit het Klein Brouwerij Collectief, nu bekend als CRAFT, en vanuit horecaondernemer Peter van der Arend en ik. Toen hebben we gezegd: luister, laten we met die drie partijen bij elkaar gaan zitten en liever één goede opleiding opzetten dan drie die elkaar in de weg zitten."
Die samenwerking werd de basis onder StiBON. In het begin draaide de organisatie vooral op vrijwilligers, met één uitzondering. "De docenten hebben we altijd betaald." Maar naarmate StiBON groeide, werd dat lastiger vol te houden. "Op een gegeven moment werd dat zo groot, dat kon je van vrijwilligers niet meer vragen."
Hart voor bier & spijs
Kwee volgde de StiBON-opleiding zelf, niet lang na de oprichting. "Ik ben in 2013 met de opleiding begonnen en na het behalen van het diploma kreeg ik tot mijn verbazing vrij snel de vraag of ik les wilde geven." In 2017 kwamen er meer taken bij. "Henri kwam met de vraag of ik ook de planning wilde overnemen. Ik ben blij dat ik StiBON daardoor al van binnenuit goed ken."
*Tekst loopt door onder afbeelding.
Ondertussen geeft ze meerdere lessen bij niveau 1 en 2. "Ik kom uit de horeca en heb mij in de afgelopen jaren meer gespecialiseerd in de gastronomie en in hoe bier te pairen met eten. De Bier & Spijs-specialisatie organiseren we in samenwerking met de Academie voor Gastronomie. Ik heb daar bijna alle mogelijke opleidingen gedaan om de smaaktheorie van Peter Klosse onder de knie te krijgen. Die kennis kan ik weer goed gebruiken voor StiBON. Ik hoop dit jaar bijvoorbeeld een masterclass umami uitgewerkt te hebben."
Veranderende markt
Kwee en Reuchlin zien dat het bierlandschap niet meer hetzelfde is als tien jaar geleden. Kwee nuanceert de verhalen over jongeren en bier. Die zouden steeds minder interesse in bier hebben. "Ik hoor dit vaak, maar ben het daar niet mee eens. Ik denk dat voor jongeren de bierwereld een stoffig beeld heeft, waar we vanaf moeten.
Ze zijn heus bereikbaar, alleen niet meer op de manier zoals dat sinds 1980 gebeurde." Ze ziet ook een positieve beweging: "De jeugd drinkt bewuster en kiest meer voor smaak en een verhaal. Ze willen het echt allemaal wel weten."
Over de verschuiving in drinkgewoonten is ze duidelijk: "Het ouderwetse ‘pils klappen’ is niet meer zo standaard als vroeger. Minder drinken en/of kiezen voor producten met smaak en een mooi verhaal is zeker voor de jongere generatie erbij gekomen."
*Tekst loopt door onder afbeelding.
Yu Mey Kwee (l.) en Henri Reuchlin.
Reuchlin ziet dat de markt nieuwe impulsen nodig heeft, vooral na corona. "Je merkt dat de markt nu echt om vernieuwing vraagt." Dat was voor hem een belangrijke reden om het stokje over te dragen: "Ik voel mezelf onvoldoende gemotiveerd om die vernieuwing nog te brengen en bovendien zijn er andere zaken waar ik graag tijd in wil investeren."
Online onderwijs biedt kansen
Die vernieuwing ziet Kwee in een slimmer samengaan van fysiek onderwijs en online onderdelen. "Door corona kwamen we erachter dat online ook heel veel mogelijkheden biedt. We hebben toen ons onderwijs kunnen voortzetten en iedereen roeide met de riemen die er waren. Toen was dat prima. Tegenwoordig is er zoveel meer mogelijk, dat online lesgeven veel beter kan dan toen."
Kwee wil zich oriënteren op een structurele inzet van online middelen. “Maar,” zegt ze, “het DNA van StiBON is het fysieke gedeelte – onder andere samen proeven en het netwerken – en dat blijft bestaan. Het kan echt niet zonder." Maar online kan wel een deel van het programma ondersteunen. "Ik denk dat we een klein deel van de fysieke lessen kunnen wegsnoepen."
*Tekst loopt door onder afbeelding.
Onderwijs op locatie blijft het dna van StiBON. Hier in Duitsland gediplomeerde StiBON biersommeliers.
Reuchlin geeft eerlijk toe dat digitalisering niet zijn terrein is. "Ik kom tot de conclusie dat ik zelf niet goed in de digitalisering zit en dat mijn hart er ook niet ligt," zegt hij lachend. "En juist daarom wilde ik zeker niet in de weg van StiBON gaan zitten."
*Tekst loopt door onder afbeelding.
.png)
Investeren in opleiding loont
Tegelijk begrijpt ze de terughoudendheid. "Ik snap dat ondernemers in deze tijden even een hand op de knip houden, niet zo snel investeren in opleidingen en personeel vinden lastig is." Maar ze wijst op de langere termijn: "Als je investeert, blijven mensen langer bij je werken en uiteindelijk verkopen ze ook meer bier voor je, omdat ze de kennis hebben."
Reuchlin vindt dat bier toegankelijk moet blijven. "We moeten bier niet te nuffig maken. Het moet niet elitair worden, niet zoals de wijnwereld."
Ook pleit hij voor balans tussen groot en klein: “De grote brouwers maken ook hele mooie bieren heel consistent, maar zorg dat je ook ruimte overhoudt voor de kleine, onafhankelijke brouwers en de creativiteit en lokale verbondenheid die zij bieden.”
Meer masterclasses
Kwee wil meer activiteiten opzetten onder de vlag van StiBON, maar maakt duidelijk dat ze dat niet alleen kan. "Ik wil meer masterclasses en specialisaties organiseren, niet alleen voor sommeliers maar voor alle geïnteresseerden." Het liefst ziet ze die activiteiten landelijk gespreid en straks ook online, maar dat betekent dat ze niet overal bij kan zijn. "Mijn oproep aan biersommeliers is: organiseer zelf een masterclass onder de vlag van StiBON. StiBON promoot het voor je en dan doen we het samen. Als het in mijn agenda en in het kostenplaatje past, ben ik er uiteraard bij."
*Tekst loopt door onder afbeelding.
Tijdens de specialisatie Bier & Spijs koken de deelnemers op de laatste dag zelf.
Met deels online onderwijs en meer masterclasses hoopt ze zowel jonge doelgroepen als de bredere bierwereld beter te bedienen, maar het fysieke proeven en de onafhankelijke, inhoudelijke fundamenten van StiBON blijven de kern.
Plezier en genieten belangrijk
Reuchlin en Kwee delen een visie. Dat zorgt ook voor een naadloze overgang. Reuchlin blijft aan StiBON verbonden, maar is inmiddels ook gediplomeerd liquorist en gaat daar dit jaar iets mee doen onder de vlag van StiBON. Beiden zetten in op een hoog opleidingsniveau en Kwee wil die lijn doortrekken, met nieuwe vormen die beter passen bij deze tijd. Maar er is meer. "Het zou leuk zijn als plezier en genieten hoog in het vaandel blijven staan," zegt ze. Reuchlin kan zich daarin vinden: "Simpel genieten. Laten we het makkelijk en toegankelijk houden."
.jpg)