Ziekteverzuim in de horeca: van onderbuik naar onderbouwd

Verzuim is kostbaar

Wist je dat een zieke medewerker je gemiddeld tussen de €200 en €400 per dag kost? In de horeca, waar teams vaak klein zijn en de druk hoog is, voel je dat direct. Valt een kok, barista of medewerker bediening uit, dan moet iemand anders extra uren draaien of blijft werk liggen. Daarom is het slim om te kijken: hoe voorkom ik verzuim in plaats van pas iets te doen als het misgaat.

Feiten in plaats van gevoel

Als ondernemer weet je vaak wel ongeveer hoe het zit. “Piet meldt zich de laatste tijd wel vaak ziek” of “de sfeer in de keuken lijkt wat minder.” Maar dat is gevoel, en gevoel is lastig te onderbouwen als je het gesprek met je team wilt aangaan of naar oplossingen zoekt.

Met een paar simpele cijfers krijg je snel inzicht:

• Hoe vaak melden mensen zich ziek?
• Hoelang duurt het gemiddelde verzuim?
• Zitten er uitschieters tussen?

Vaak kun je die informatie gewoon halen uit je personeelsadministratie, je urenregistratie of via je arbodienst of verzuimverzekeraar.

5 praktische tips om beter met verzuim om te gaan

Inzicht in verzuim is stap één. Maar wat kun je concreet doen? Ook in een drukke horecazaak kun je met een paar gerichte acties snel verschil maken.

1. Focus op de juiste cijfers

Breng in ieder geval deze cijfers in kaart:

• Verzuimpercentage (hoeveel procent van de werkbare dagen is iemand ziek?)
• Verzuimfrequentie (hoe vaak melden mensen zich ziek per jaar?)
• Gemiddelde duur van het verzuim

Zie je dat één of twee mensen zich opvallend vaak ziekmelden? Dan weet je waar je moet beginnen: ga met hen in gesprek, kijk of er iets achter zit en bepaal of er ondersteuning nodig is.

2. Gebruik wat je al weet

Waarschijnlijk heb je al meer nuttige gegevens dan je denkt, bijvoorbeeld:

• De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
• Tevredenheidsonderzoeken of teamgesprekken
• Notities uit functioneringsgesprekken
• Rapportages van je arbodienst

Combineer die informatie met data. Zie je bijvoorbeeld dat het keukenteam structureel overuren draait én laag scoort op werkplezier of werkdruk? Of dat medewerkers in de bediening aangeven moeite te hebben om werk en privé te combineren door onregelmatige werktijden? Grote kans dat daar risico zit op uitval - bijvoorbeeld door stress of verminderde motivatie.

“Als je alleen naar cijfers kijkt, mis je signalen,” zegt Van den Brink. “Maar als je cijfers combineert met wat je hoort en ziet op de werkvloer, ontstaat inzicht – en pas dan kun je echt sturen.”

3. Kijk naar het grotere geheel

Cijfers zeggen pas echt iets als je ze ergens tegenaan houdt. Stel jezelf vragen als: “Is ons verzuim hoger dan vorig jaar?” en “Hoe doen we het ten opzichte van het gemiddelde in de horecabranche?”. Het CBS publiceert elk kwartaal de landelijke verzuimcijfers. Leg dit naast je verzuimcijfers en bekijk of je het goed doet of juist moet ingrijpen.

4. Betrek leidinggevenden

Werk je met teamleiders, floormanagers of chefs? Betrek hen dan actief. Zij staan het dichtst bij de werkvloer en merken het vaak als eerste als iemand vermoeid is, chagrijnig rondloopt of vaker afzegt. Maak het een vast onderdeel van het maandelijkse overleg om samen naar de verzuimcijfers te kijken. Welke medewerkers vallen op? Wat speelt er in het team?

Geef leidinggevenden ook het vertrouwen om met hun mensen in gesprek te gaan. De AVG maakt sommigen terughoudend, maar er is veel mogelijk als je het goed aanpakt. Denk aan vragen als:

• “Wat lukt op dit moment nog wél?”
• “Kunnen we iets doen om je te helpen sneller te herstellen?” 
• “Hoe gaat het écht met je?” 

Zo’n open gesprek kan uitval voorkomen of verkorten. Laat leidinggevenden dus niet alleen signaleren, maar geef ze ook de middelen en het vertrouwen om te handelen.

5. Krijg inzicht in wat verzuim jou kost

Veel horecaondernemers schrikken als ze de echte kosten van verzuim zien. Denk niet alleen aan loondoorbetaling, maar ook aan vervanging, inwerkuren, druk op collega’s en kosten voor re-integratie.

Met concrete cijfers kun je betere beslissingen nemen. Bijvoorbeeld: “Deze zieke medewerker kost ons €6.000 per maand.” Dat maakt het makkelijker om te investeren in preventie, bijvoorbeeld een betere werkroosterplanning of extra begeleiding.

Wist je dat als je verzuim te hoog is, je via de Belastingdienst een hogere premie moet betalen? De zogeheten WHK-brief laat precies zien hoeveel jouw verzuim extra kost. Uit onderzoek blijkt dat werknemers die regelmatig ziek zijn (3 keer of meer in 1 jaar) een sterk verhoogde kans hebben op langdurige uitval. 

Geen HR-afdeling nodig

Je hoeft geen groot bedrijf te zijn om dit goed aan te pakken. Ook zonder HR-afdeling kun je met een nuchtere, datagedreven aanpak veel verbeteren. Gebruik wat je hebt, kijk naar de cijfers, praat met je mensen – en pak door als het nodig is.