Amsterdamse toeristenbelasting onder vuur: ‘Ordinaire belastingmaatregel’

Tegelijkertijd begrijpt hij waar de redenering vandaan komt. “Toeristen maken gebruik van de stad en mogen daar financieel aan bijdragen. Toerisme legt druk op de openbare ruimte en zorgt in delen van de stad voor overlast. Dat is allemaal waar.” Volgens hem gaat het vervolgens mis bij de aanname dat hogere belastingen het toerisme afremmen. “Dat is een aanname die bijzonder populair is bij politici op zoek naar geld, maar waarvoor overtuigend bewijs veelal ontbreekt. En dat terwijl het onderwerp uitvoerig is onderzocht.”

Hoogste ter wereld

De verhoging vloeit voort uit het nieuwe coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66. Vanaf 2027 gaat het tarief omhoog van 12,5% naar 16% van de overnachtingsprijs. Daarna volgt jaarlijks een verdere stijging van één procentpunt, waardoor de toeristenbelasting in 2031 uitkomt op 20%. Daarmee verstevigt Amsterdam zijn positie als stad met een van de hoogste toeristenbelastingen ter wereld. De opbrengsten moeten bijdragen aan de gemeentelijke begroting en daarnaast de drukte in de stad terugdringen.

Allegro betwijfelt echter of dat laatste effect zal optreden. “Amsterdam is geen willekeurige badplaats aan de Costa Brava. Het is Amsterdam. Wie erheen wil, gaat erheen.” Volgens hem blijkt uit vrijwel alle onderzoeken naar toeristenbelasting dat het effect op bezoekersaantallen beperkt is.

Wel effect op zakelijke markt

Waar de maatregel volgens Allegro wel gevolgen kan hebben, is in de zakelijke markt. “Zo'n beetje de enige groep die gevoelig blijkt voor prijsstijgingen bestaat uit internationale congressen, zakelijke bijeenkomsten en meerdaagse evenementen.” Juist die bezoekers vertegenwoordigen volgens hem een grote economische waarde. “De organisator van zo’n evenement vergelijkt en kiest. Met een Amsterdam dat zich steeds verder uit de markt prijst, schuilt hier een serieus risico.”

Allegro wijst daarbij op concurrerende congressteden in Europa. In Lissabon bedraagt de toeristenbelasting €4 per nacht en geldt een btw-tarief van 6%. In Praag betalen hotelgasten €2 toeristenbelasting per nacht en 12% btw. Volgens hem valt die vergelijking steeds minder in het voordeel van Amsterdam uit.

Haarlemmermeer, Zaandam, Almere of Amstelveen

Voor reguliere toeristen verwacht Allegro vooral een waterbedeffect. “Wie de hotelrekening in Amsterdam verder opdrijft, stimuleert bezoekers om uit te wijken naar de periferie. Voor Amsterdam zijn dat Haarlemmermeer, Almere, Zaandam en Amstelveen.” De toerist blijft volgens hem vervolgens gewoon naar Amsterdam komen. “De overlast blijft. Alleen de hotelovernachting verhuist. En daarmee ook een deel van de economische opbrengst.”

*Tekst gaat verder onder de foto.

Erotisch centrum

Opvallend vindt Allegro dat andere maatregelen tegen overtoerisme juist lijken te verdwijnen. Hij noemt het geschrapte erotisch centrum en het ingezetenencriterium voor coffeeshops. “Maatregelen waarvan onderzoek juist suggereert dat ze wél kunnen bijdragen aan het beperken van de negatieve effecten van toerisme.” Volgens hem ondermijnt dat de boodschap dat het stadsbestuur de overlast daadwerkelijk wil aanpakken.

Ideale prooi

Volgens Allegro kunnen hoteliers ‘schrikbarend’ weinig tegen de plannen beginnen. “Zodra zij in verweer komen, worden ze neergesabeld met het overtoerisme-mantra.” Daarom pleit hij voor meer transparantie richting gasten. Hotels zouden volgens hem duidelijker moeten laten zien hoeveel van de rekening bestaat uit btw en toeristenbelasting.

“Specificeer op de rekening niet alleen de kamerprijs, maar ook exact hoeveel de gast betaalt aan btw en hoeveel aan toeristenbelasting. Laat zien welk deel van de rekening naar Den Haag gaat en welk deel naar Amsterdam. En nodig gasten uit om hun ervaringen met de stad te delen wanneer zij vinden dat de geleverde kwaliteit niet in verhouding staat tot de betaalde bijdrage.”

Begrotingsbeleid

Volgens Allegro stapelen de lasten voor de sector zich op. “Uiteindelijk is de Amsterdamse verhoging van de toeristenbelasting geen toerismebeleid. Het is puur begrotingsbeleid dat de hotelsector na de dreun van een btw-verhoging van 133% opnieuw zwaar onder druk zet.”

Hij sluit af met een sneer richting het nieuwe stadsbestuur: “Het nieuwe college wil het beter maken voor alle Amsterdammers, tenzij ze hotelier zijn, dan dus even niet.”