Broers Bessems zetten De Smidse in Epen als zesde generatie voort

In het dorpje Epen groeide De Smidse de afgelopen decennia uit tot pleisterplaats voor wandelaars en fietsers. Gasten kijken vanaf het terras of hun hotelkamer uit over het glooiende Limburgse Geuldal; het merendeel komt hier voor de rust en de natuur. Honderden wandelroutes meanderen door de omliggende heuvels, fietsers komen voor de populaire Mergellandroute – de wielerklassieker Amstel Gold Race passeert hier ieder jaar het familiebedrijf. 

Van smederij tot pension

Sinds vorig jaar staan Martijn (30) en Joris (23) Bessems aan het roer van De Smidse. Als zesde (!) generatie van de familie zetten de broers het horecabedrijf voort. Ze voeren geen rigoureuze veranderingen door, maar koesteren juist wat De Smidse zo bijzonder maakt. Meer dan een eeuw gastvrijheid met een uitgesproken eigen identiteit: hier lijkt de tijd een beetje stil te staan en eet je nog vlaai volgens grootmoeders recept.

De geschiedenis van het familiebedrijf gaat ver terug. Ooit was het een smederij met een bescheiden winkeltje erbij, waar allerlei waren werden verkocht. Toen Zuid-Limburg zich gaandeweg ontwikkelde tot een toeristische trekpleister, zag de familie Bessems kansen. De smederij werd uitgebreid met een pension, en van generatie op generatie groeide dat uit tot wat De Smidse vandaag is: een hotel, restaurant en herberg, inclusief een aantal appartementen.

*Tekst gaat verder onder de foto.

Grootmoeders vlaai

Dat verleden is nog steeds zichtbaar. De Smidse probeert niet mee te bewegen met trends, maar kiest heel bewust voor herkenbaarheid en authenticiteit, zeggen de broers. In het hotel staan antieke meubels, op de muren zit klassiek behang. Het roept bij veel gasten herinneringen op aan vroeger. Voor een deel van het publiek voelt een verblijf er als thuiskomen, vertelt Martijn. “Sommigen komen er al tientallen jaren, eerst met hun ouders, later met hun partner en inmiddels soms zelfs met hun eigen kinderen. Dat gevoel is waar De Smidse om draait.”

Waar veel hotels inzetten op standaardisering en schaal, kiest De Smidse nadrukkelijk voor kleinschaligheid en warmte. De persoonlijke benadering en het eigen karakter onderscheidt ons, zegt Martijn. “Je hoeft niet altijd het modernst te zijn en dingen te vernieuwen. Wat goed is, is goed.”

Een belangrijk symbool van die traditie is de vlaai. Het recept werd ontwikkeld door hun grootmoeder, die tot op zeer hoge leeftijd zelf vlaaien bleef bakken. Nog altijd worden de klassieke varianten gemaakt: appel, abrikoos, kers en kruisbessen - een typisch Limburgse smaak. Dat juist Joris, als kleinzoon, tegenwoordig zelf die vlaaien bakt, is exemplarisch voor het familiebedrijf: tradities die worden doorgegeven. “Als kind stond ik er al bij en zag ik hoe het gemaakt werd. Nu ben ik het zelf aan het doen. Dat geldt ook voor andere gerechten op de kaart, zoals het zuurvlees, bereid volgens het familierecept.”

*Tekst gaat verder onder de foto's.

Persoonlijke service

Martijn en Joris zijn sinds vorig jaar officieel eigenaar, maar het was al jaren duidelijk dat ze het ooit over zouden nemen van hun ouders en oom en tante, die de zaak met z’n vieren runden. Ze groeiden op in het bedrijf en doorliepen alle functies; van de afwas, bediening, keuken en receptie tot schoonmaak. “Horeca is ons met de paplepel ingegoten”, zegt Joris. Toch kozen ze er bewust voor om ook elders ervaring op te doen. Beide broers werkten buiten het familiebedrijf en volgden hun opleiding in Leeuwarden. Die jaren buiten de deur waren belangrijk, zegt Joris. Ze ontdekten hoe het er elders aan toe ging en ervoeren andere (werk)culturen. Minstens zo belangrijk: ze ontdekten ook wat ze níét wilden.

Vooral het contrast met grotere hotels was groot, zegt Martijn. In bedrijven met honderden kamers voelden ze hoe snel hospitality onpersoonlijk kan worden, bijna fabrieksmatig. Precies dat willen ze in Epen voorkomen. De kracht van De Smidse zit volgens hen juist in de persoonlijke aandacht, het vaste team, de herkenning en het gevoel dat gasten geen nummer zijn. “In grote hotels voelt het meer als fabriekswerk. Dat is het bij ons niet”, zegt Martijn. “Integendeel. Het persoonlijke bij ons, dat is juist heel fijn.” 

*Tekst gaat verder onder de foto.

Samenwerken als broers

De rolverdeling tussen de broers ontstond op een natuurlijke manier. Joris richt zich op de keuken; hij is kok en verantwoordelijk voor het culinaire deel van de zaak. Martijn is meer het gezicht aan de voorkant, met aandacht voor personeel en administratie. Juist doordat ze verschillend zijn, werkt die samenwerking goed, zeggen ze. Waar de een wat emotioneler reageert, bewaart de ander rust.

Dat botste vroeger nog weleens, lacht Martijn. Als kind konden ze amper naast elkaar zitten, zonder ruzie te krijgen. Maar inmiddels gebruiken ze die verschillen om elkaar te versterken. “Dat is ook een kwestie van ouder worden natuurlijk. Juist omdat we niet helemaal hetzelfde zijn, werkt het”, zegt Martijn. “Je moet blijven praten, en zolang je dat doet, kom je overal uit.”

Zakelijke overname

De overname zelf was minder romantisch dan soms wordt gedacht. De Smidse werd tot voor kort gerund door hun ouders, oom en tante, terwijl hun ouders daarnaast ook nog Hotel Ons Krijtland in Epen runden. Beide zaken overnemen was geen optie, Hotel Ons Krijtland werd daarom in 2024 verkocht.

Het overnametraject van De Smidse duurde ongeveer een jaar en verliep volledig zakelijk. Een bewuste keuze. Binnen de familie zijn er logischerwijs discussies en meningsverschillen hierover, maar emoties moeten niet de overhand krijgen, zegt Joris. “Dat het familie is, betekent niet dat alles vanzelf soepel gaat. Aan het einde van de dag gaat het gewoon om veel geld.” Juist dat zakelijke karakter zien de broers uiteindelijk als een gezond overnameproces. Ze kregen de zaak niet cadeau en moeten maandelijks hun verplichtingen nakomen. Martijn: “We hebben het niet in onze schoot geworpen gekregen. We moeten er echt hard voor werken.”

Die verantwoordelijkheid voelen ze ook richting het personeel. De overgang van meewerkende kracht naar werkgever was in eerste instantie wel even wennen, zegt Joris. “Waar ik eerst een van de jongens was, ben ik nu de baas. Dat vraagt soms om meer afstand en duidelijkheid. De band met het team is heel hecht. Veel medewerkers werken hier al jaren, of keren na een tijd elders weer terug. De sfeer is informeel, maar niet vrijblijvend: als er gewerkt moet worden, dan wordt er gewerkt. Iedereen die bij ons werkt, heeft echt hart voor de zaak.”

*Tekst gaat verder onder de foto's.

Moderniseren

Tegelijkertijd brengen Martijn en Joris hun eigen accenten aan. Niet aan de voorkant, want aan de uitstraling willen ze zo min mogelijk veranderen. Net zoals ze al generaties lang tot volle tevredenheid samenwerken met lokale leveranciers en dus veel lokale producten gebruiken. “Daar staan we om bekend, dat blijft zo.” De modernisering vindt vooral achter de schermen plaats. Waar reserveringen vroeger op papier werden bijgehouden, hebben de broers veel processen gedigitaliseerd. Gasten kunnen nu online reserveren en ook intern is een flinke slag gemaakt in automatisering. Joris: “We zijn vooral bezig met efficiëntie. Aan de voorkant moet De Smidse gewoon De Smidse blijven.”

Toekomst

Over de toekomst zijn de broers realistisch. Ze zien hoe de horeca onder druk staat door onder meer de stijgende kosten en de recente btw-verhoging, die ze noodgedwongen deels door moeten rekenen aan de gasten. Vooral voor kleinere, onafhankelijke ondernemers voelt de strengere regelgeving soms onevenredig zwaar, zeggen ze. Toch zijn ze wel degelijk positief, haasten ze zich te zeggen. Niet alleen is de horeca gewoon hun passie, maar hun overtuiging is ook dat De Smidse, juist dankzij het eigenzinnige karakter, een sterke uitgangspositie heeft.

“Dat is echt onze sterke kant”, zegt Joris. “Daarvoor komen de gasten terug.” De uitdaging zit vooral in het vasthouden van wat hen onderscheidt: lokale producten, huisgemaakte gerechten, persoonlijke service en een sfeer die je niet kunt kopiëren. “Kunnen we de service blijven bieden die anderen misschien niet bieden?”, zegt Martijn. “Dat stukje persoonlijkheid, daar zit onze kracht.”