Hoe ga je om met wegwerkzaamheden in de horeca? ‘Tonnen omzetverlies’

Het had opvallende gevolgen. "Zelfs de gemeente annuleerde bijeenkomsten, omdat we zo slecht bereikbaar waren", vertelt Eissens. Voor een strandbedrijf dat grotendeels afhankelijk is van passanten had dat direct gevolgen voor de omzet. Het resultaat: een totale omzetderving van 1,3 miljoen euro. Om financieel overeind te blijven verhuurde Eissens zijn woning, verkocht hij zijn auto en verbleef hij zelf op tijdelijke plekken. "Je doet alles om je bedrijf overeind te houden.”

Waarom horeca extra kwetsbaar is

De ervaring van Eissens staat niet op zichzelf. Volgens Thierry Neuféglise, eigenaar van adviesbureau Nadeelcompensatie B.V., wordt de horeca harder getroffen door wegwerkzaamheden dan veel andere sectoren. Zeker in grote steden, waar ze sneller leiden tot bereikbaarheidsproblemen in dichtbebouwde gebieden. "Mensen gaan niet naar een terras om tussen bouwhekken en stof te zitten. Zodra de toegankelijkheid of beleving verslechtert, blijven gasten eerder weg."

Juist daardoor kunnen gevolgen groot zijn. Horecazaken hebben te maken met vaste kosten die doorlopen, terwijl de omzet terugvalt. Volgens Neuféglise varieert de impact van een tijdelijke terugval tot situaties waarin een onderneming failliet gaat. Daarbij speelt mee dat veel horecaondernemers nog altijd coronaschulden aflossen. Langdurige werkzaamheden komen daardoor voor velen op een extra ongelukkig moment.

*Tekst gaat verder onder de foto.

Als gasten je niet meer kunnen vinden

Ook Casper Smits, voormalig eigenaar van restaurant Mr. Smith in Den Haag, kreeg te maken met langdurige werkzaamheden aan een tramlijn en het Anna Paulownaplein. Routes liepen dood. Zware vrachtwagens reden voortdurend langs het terras. De werkzaamheden duurden ruim tweeënhalf jaar.

Naast directe omzetdaling zag Smits nog een ander effect. Door gewijzigde auto-, fiets- en looproutes viel de aanloop van nieuwe gasten vrijwel stil. Tegelijkertijd werd de groep vaste gasten steeds kleiner. "Groei met het bedrijf was simpelweg niet meer mogelijk”, vertelt hij. “Je merkt pas hoeveel invloed bereikbaarheid heeft wanneer die wegvalt.”

Wat kun je als ondernemer doen?

Wacht niet af zodra werkzaamheden worden aangekondigd, adviseert Neuféglise. Verdiep je direct in de plannen en de gevolgen voor jouw bedrijf. Hoe lang duren ze? Welke wegen worden afgesloten? En wat betekent dat voor de bereikbaarheid? Met die informatie kun je op tijd in gesprek gaan met de gemeente of uitvoerende partij en proberen schade te beperken.

"Van ondernemers wordt ook verwacht dat zij zelf schadebeperkende maatregelen nemen", zegt Neuféglise. "Denk aan extra communicatie richting gasten, tijdelijke bewegwijzering, informatie op je website of acties om bezoekers te blijven trekken."

Daarnaast tipt Neuféglise om alles goed vast te leggen. Maak foto's van de situatie vóór en tijdens de werkzaamheden. Bewaar relevante communicatie. “Gemeenten stellen achteraf vaak dat de overlast wel meeviel. Met foto's en andere bewijzen toon je beter aan wat de impact op de bereikbaarheid en bezoekersstromen was. Dat helpt bij een aanvraag voor nadeelcompensatie (zie het grijze kader)."

*Tekst gaat verder onder de foto's.

Nadeelcompensatie aanvragen

Volgens Neuféglise laten veel ondernemers kansen liggen door geen aanvraag in te dienen. "Zonde, want mogelijk hebben ze er wél recht op. Je kunt zelf een aanvraag indienen, maar het proces is juridisch en financieel complex. Je moet niet alleen financiële gegevens aanleveren, maar ook aantonen dat de schade daadwerkelijk het gevolg is van de werkzaamheden. Daarom kiezen veel ondernemers voor begeleiding door een expert."

Zowel Eissens van Bora Bora als Smits van Mr. Smith kozen hiervoor. Beide ondernemers kregen nadeelcompensatie. Eissens ontving na een jaar het eerste voorschot van 90.000 euro. Later volgde nog eens 150.000 euro. Op de definitieve afhandeling wacht hij nog steeds. "Maar de werkelijke schade ligt veel hoger”, vertelt hij. “Als ondernemer kom je hier nooit als winnaar uit."

Ook Smits ontving na ongeveer een jaar een voorschot. Zijn dossier loopt nog, waardoor hij niet inhoudelijk op de zaak kan ingaan. "Het dekt nooit de volledige schade”, vertelt hij. “Bovendien is het bedrag dat je ontvangt belastbaar en maak je kosten voor onder andere een accountant en boekhouder.”

*Tekst gaat verder onder de foto.

Compensatie vraagt geduld

Voor beide ondernemers bleek de aanvraagprocedure een langdurig traject. "Je bent maanden bezig met het verzamelen en aanleveren van informatie", vertelt Smits van Mr. Smith. "Tijdens mijn hoorzitting bleek zelfs dat de gemeente documenten en e-mails was kwijtgeraakt. Daardoor liep het proces opnieuw vertraging op." Volgens hem hebben veel ondernemers simpelweg onvoldoende tijd om alles zelf te regelen. "Je bent al druk genoeg met het runnen van je bedrijf. Daarom is het verstandig om hulp in te schakelen."

Ook Eissens van Bora Bora ervoer de afhandeling als traag en stroperig. "Ik moest steeds opnieuw bewijzen dat de schade echt was, terwijl die voor iedereen zichtbaar was. Ondernemers aan de boulevard stonden onder enorme financiële druk, maar vanuit de overheid leek weinig urgentie te worden gevoeld."

Grootste last: onzekerheid

De grootste belasting zit volgens beide ondernemers niet alleen in het omzetverlies, maar vooral in de onzekerheid die langdurige werkzaamheden met zich meebrengen. Je stelt investeringen uit, treft betalingsregelingen en neemt belangrijke beslissingen zonder zicht op de uitkomst. Voor horecaondernemers zijn wegwerkzaamheden daardoor meer dan tijdelijk ongemak. Ze kunnen het verschil maken tussen een gezonde bedrijfsvoering en jarenlang financieel herstel.

Eissens heeft daarom een boodschap voor collega-ondernemers die met werkzaamheden worden geconfronteerd. "Verwacht het ergste en handel direct. Zodra je negatieve gevolgen merkt, moet je in actie komen. Verzamel bewijs, zoek deskundige hulp en zorg dat je weet hoe je financieel overeind blijft. De impact kan groter zijn dan je vooraf denkt."

Nog niet afgesloten

Voor Smits ligt de periode inmiddels achter hem. Hij verkocht restaurant Mr. Smith in 2024, kort nadat de werkzaamheden waren afgerond. Dat besluit stond volgens hem los van de wegwerkzaamheden. Hij wilde al langer overstappen naar een kleinschaliger horecaconcept en is inmiddels eigenaar van koffiekiosk 't Pleintje in Den Haag.

Voor Eissens is het hoofdstuk nog niet helemaal afgesloten. De zaak draait inmiddels weer als vanouds, maar de financiële afwikkeling van de schade loopt nog steeds. Daarmee zijn de bouwhekken verdwenen, maar is de rekening voor de wegwerkzaamheden nog altijd niet volledig betaald.