Horecapersoneel mede-eigenaar maken: wat zijn de voor- en nadelen?

Steeds meer horecaondernemers kiezen ervoor om medewerkers te laten participeren in hun bedrijf. Vooral ondernemers met meerdere vestigingen zetten deze stap. Door een werknemer mede-eigenaar te maken, ontstaat meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Bovendien kan een medewerker nieuwe kennis, vaardigheden of inzichten inbrengen die bijdragen aan de groei van de onderneming.

Ook financieel expert Jos Klerx ziet deze ontwikkeling toenemen. "Vroeger bestond de horecabranche vooral uit kleinere ondernemers. Tegenwoordig zijn er steeds meer horecagroepen met meerdere zaken. Zij zoeken naar manieren om goede medewerkers aan zich te binden en zetten mede-eigenaarschap daarbij steeds vaker in."

Voordelen van mede-eigenaarschap

Volgens Klerx biedt mede-eigenaarschap verschillende voordelen. Het belangrijkste voordeel is de grotere betrokkenheid van medewerkers. "Een manager die alleen salaris ontvangt, zal zich vaak anders opstellen dan iemand die mede-eigenaar is. Als eigenaar profiteer je immers direct van goede resultaten. Dat stimuleert ondernemerschap en verantwoordelijkheid."

Daarnaast helpt mede-eigenaarschap bij het behouden van talent. "Heb je bijvoorbeeld een sterke chef-kok in huis? Dan kan participatie een manier zijn om hem langdurig aan je bedrijf te verbinden. De kans is groter dat hij voor jouw onderneming kiest én blijft."

Risico's mede-eigenaarschap

Tegenover de voordelen staan ook risico's. Zo kan de oorspronkelijke eigenaar een deel van de zeggenschap verliezen wanneer aandelen worden verdeeld. "Als je niet meer de meerderheid van de aandelen bezit, kunnen andere aandeelhouders beslissingen nemen waar je het niet mee eens bent", zegt Klerx. "Daarnaast bestaat het risico dat aandelen uiteindelijk terechtkomen bij mensen die je liever niet als mede-eigenaar ziet."

Volgens hem is dit goed te voorkomen. "Leg afspraken juridisch goed vast en werk met aandeelhouders- en zeggenschapsafspraken. Dat vraagt een investering, maar voorkomt problemen in de toekomst."

Voor welke ondernemer is mede-eigenaarschap interessant?

Klerx ziet mede-eigenaarschap vooral terug bij grotere horecabedrijven met meerdere vestigingen. Bij ondernemers met één zaak komt het volgens hem minder vaak voor, omdat zij zelf doorgaans nog veel aanwezig zijn op de werkvloer. "Voor ondernemers met meerdere vestigingen kan participatie een interessante oplossing zijn. Dat kan al vanaf twee zaken, maar net zo goed bij vijf of meer vestigingen. Het hangt af van de reden waarom je medewerkers wilt binden en welke kwaliteiten zij toevoegen aan het bedrijf. Juist die mensen kun je nauwer bij de onderneming betrekken."

Hoe regel je het financieel?

Er zijn verschillende manieren om mede-eigenaarschap financieel vorm te geven. Volgens Klerx hangt de juiste constructie af van de doelen van de ondernemer. "Bepaal eerst waarom je iemand wilt binden aan het bedrijf en welke rol die persoon speelt binnen de organisatie", zegt hij. "Op basis daarvan kun je besluiten hoeveel aandelen je beschikbaar stelt."

Ook de verhouding tussen salaris, aandelen en winstuitkering kan verschillen. "Je kunt ervoor kiezen iemand iets minder salaris te geven, maar juist meer aandelen of een hogere winstuitkering. Er is veel mogelijk." Wel heeft Klerx één belangrijk advies: "Zorg ervoor dat je de zeggenschap zoveel mogelijk behoudt. In de praktijk zie je daarom vaak dat de oorspronkelijke eigenaar meer dan 50 procent van de aandelen houdt. Niet 50/50, maar bijvoorbeeld 50,1 tegenover 49,9 procent."

Voor horecaondernemers met meerdere vestigingen kan mede-eigenaarschap een interessante manier zijn om talent te behouden, ondernemerschap te stimuleren en gecontroleerd verder te groeien. Een goede juridische en financiële structuur blijft daarbij wel essentieel.